تعلیم و تربیت

—            کتاب:«تعلیمات اجتماعی » پایه ی اول راهنمایی تحصیلی

—            گام اول:

—            تحلیل ویژگیهای یادگیرنده

—            در کلاس ..... دانش آموز پسر حضور دارند که در سال اول راهنمایی تحصیل میکنند. موضوع درس جدید «مشورت کردن » است.

—            با بررسی کتابهای سال گذشته دریافتیم که دانش آموزان این کلاس،سال گذشته (پنجم ابتدایی) در درس تعلیمات مدنی، درباره ی شورا مطالبی آموخته اند. بنابراین کلیاتی از مطلب آموزشی مورد نظر را فرا گرفته اند.دانش آموزان کلاس 12 تا 14 ساله هستند و طبق نظریه ی رشد شناختیپیاژه، در مرحله ی عملیات صوریقرار دارند.

—            در این دوره، نوجوانان ازوجود احتمالات متعدد آگاه می شوند،خود را در مقابل طیفی از انتخا بهای متنوع می بینند و این امر باعث سرگردانی آنها در تصمیم گیری می شود. آ نها ممکن است در انتخاب رشته ی تحصیلی، همسر، شغل وبه طور کلی تنظیم و تدارک برنامه ی آینده ی زندگی، دستخوش دوگانگی شدیدی شوند. بنابراین محتوای درس جدید می تواند در حل این دوگانگی ها به آ نها کمک کند.

—            گام دوم:

—            تعیین هد فهای آموزشی

—            هدف کلی:آشنایی دانش آموزان با مفهوم مشورت، ضرورت و فوایدبه کارگیری آن در زندگی روزمره وایجاد نگرش مثبت نسبت به آن.

—            هد فهای عینی: از دانش آموزانتظار می رود بتواند:

—             مفهوم مشورت را با ذکر یک مثال بیان کند.

—             چهار مورد از ویژگیهای مشاورخوب را نام ببرد.

—            فواید مشورت با دیگران را شرح دهد.

—            ضرورت مشورت را با ذکر مثال توضیح دهد.

—            نسبت به مشورت کردن با دیگران،از خود علاقه و رغبت نشان دهد.

—            به منظور انجام فعالیتهای خود، ازدیگران مشورت بجوید.

—            گام سوم:

—            انتخاب رسانه ها، مواد و رو شها

—            برای آموزش این درس میتوانم از رسانه های متعددی استفاده کنم.

—            برای مثال میتوانم از فیلم آموزشی،برای جلب نظر و دادن اطلاعات لازم به دانش آموزان کمک بگیرم. کتاب درسی نیز رسانه ای مفید و باصرفه است. از چارت نیز برای معرفی ویژگیهای افراد مشاور استفاده خواهم کرد. تجربه های دانش آموزان نیز برای تفهیم مطالب مفید خواهدبود. درکنار این منابع، نمایش نیزموقعیت خوبی برای تفکر و عینی کردن مطالب درسی ایجاد خواهد کرد.

—            روش تدریس پیشنهادی این جلسه، ایفای نقش به همراه بحث گروهی است. بدین منظور، باید ازقبل با تعدادی از شاگردان هماهنگ و آ نها را برای اجرای نمایش آماده کنم. محتوای نمایشنامه یکی ازمشکلات روزمر ه ی خود دانش آموزان است.

عنوان این نمایش «چگونه یک تحقیق خوب ارائه دهیم؟ »

—            به علاوه، از یک فیلم آموزشی 10 دقیقه ای برای جلب توجه دانش آموزان استفاده میکنم.

—            گام چهارم:

—            به کارگیری رسانه ها

—            قبل از شروع کلاس، دستگاه پخش فیلم را در کلاس درس آماده و شرایط را کاملاً بررسی میکنم تا ازصحت دستگاه پخش فیلم اطمینان حاصل کنم. در ابتدای جلسه، پس از فعالیتهای مقدماتی (مثل حضورو غیاب، و احوا لپرسی) توضیحات مختصری در مورد موضوع جلسه (مشورت کردن) ارائه میدهم. سپس فیلم آموزشی را نمایش می دهم.

—            آنگاه نظرات شاگردان را در مورداین فیلم می پرسم. سعی میکنم ابتدااز دانش آموزانی که داوطلب هستند استفاده کنم و به تدریج از دیگران نیزنظربخواهم در ادامه، گروه نمایش نقشهای خود را ایفا میکنند. نمایش موردنظر به این شکل اجرا میشود که دو گروه از دانش آموزان، دو موقعیت متضاد را اجرا میکنند.

—            موقعیت اول: فردی را نشان میدهد که با دیگران مشورت میکند و به نتیجه ای مطلوب میرسد.

—            موقعیت دوم:نیز فردی را به تصویر می کشدکه بدون بهر ه گیری ازمشورت، فعالیتهایی را انجام میدهدو نتیجه ی چندان خوبی عایدش نمیشود.

—            آنگاه بین دانش آموزان بحث گروهی شکل میگیرد. سعی میکنم بیشتر هدایت کننده ی بحث باشم تادانش آموزان خود به نتیجه برسند ودر این مسیر آ نها را راهنمایی میکنم.همچنین، با استفاده از چارت آموزشی که در اختیار دارم، ویژگیهای مشاورخوب را به آ نها نشان میدهم و از دانش آموزان میخواهم، تجربیات خود را در مورد مشورت، برای دیگران بازگوکنند.

—            گام پنجم:

—            مشارکت یادگیرندگان

—            در طول آموزش سعی میکنم ازتوانمندیهای دانش آموزانم استفاده کنم. بخشی از فعالیتهای شاگردان به اجرای نمایش معطوف میشود که میتواند فرصت بسیار خوبی را هم برای خودشان و هم برای دوستانشان ایجاد کند. در ضمن میتوانم از چند دانش آموز بخواهم که با همکاری ومشارکت یکدیگر، چارتی را تهیه کنند. در ضمن، حین اجرای بحث گروهی و نظرخواهی از دانش آموزان، مشارکت بیشتر و بهتر آ نها میتواندتدریس را غنی تر سازد. سعی خواهم کرد تا جایی که امکان دارد، از تجربیات آنها استفاده کنم تا احساس مشارکت بیشتری داشته باشند.

در ضمن میتوانم از دانش آموزان بخواهم، پس از دیدن نمایش، به صورت گرو هی با یکدیگر تبادل نظرکنند.البته من بر آ نها نظارت خواهم کرد.در این صورت، هر یک از گرو هها نظرات جمعبندی شده ی خود را برای دیگران بازگو میکنند. تصمیم دارم ضمن بحث گروهی، دانش آموزانی راکه به دلایلی چون کمرویی، مشارکت کمتری دارند، بیشتر در بحثهاشرکت دهم.

—            گام ششم:

—            ارزشیابی و تجدیدنظر

—            هنگام ارزشیابی، باید به همه ی ابعاد تدریسم توجه کنم. برای مثال، باید روش تدریس، رسانه های آموزشی، هد فهای آموزشی، میزان مشارکت فراگیرندگان و... را ارزشیابی کنم. میزان یادگیری شاگردان نیزبخشی از فرایند ارزشیابی خواهد بود. برای اطلاع از میزان آموخته های شاگردانم،سؤالاتی را طرح میکنم و با استفاده ازفهرست اسامی دانش آموزان، از آ نهامیخواهم به سؤالات مطرح شده پاسخ گویند.

—            سؤالاتی چون:

—            مشورت یعنی چه؟ با ذکر یک مثال

—            مشورت را توضیح دهید.

—            به نظر شما مشورت کردن بادیگران چه فوایدی دارد؟

—             چهار مورد از ویژگیهای مشاورخوب را نام ببرید.

—             اگر بخواهید باکسی مشورت کنید،به نظر شما باید چه ویژگیهایی داشته باشد؟ چهار مورد را بیان کنید.

—            همچنین برای ارزشیابی ازاثربخشی آموزش و تدریس خود،موارد زیر را بررسی میکنم:

—            آیا تحلیل درستی از ویژگیهای دانش آموزان داشتم؟

—            آیا هد فهای درس را متناسب با ویژگیهای دانش آموزان تعیین کردم؟

—            چه قدر به هد فهای مورد نظردست یافته ام؟

—            آیا رو شهای ایفای نقش و بحث توانست در فهم مطالب به شاگردانم

     کمک کند؟

—            آیا اگر از روش تدریس دیگری استفاده میکردم، اثربخش تر نبود؟

—            آیا رسانه هایی که به کار گرفتم(فیلم، چارت، کتاب و نمایش)مثمرثمربود؟

—            آیا دانش آموزان توانستند به خوبی در تدریس کلاسی مشارکت کنند؟

—            آیا توانستم همه ی شاگردان را درگیر بحث کنم؟

—            آیا دانش آموزان نسبت به موضوع جدید از خود علاقه و رغبت نشان

دادند؟