تعلیم و تربیت

—            طراحی در لغت به معنای اختراع کردن،اندیشیدن یا تنظیم یک نظریه ذهنی،ترسیم،ساختن و آماده کردن پیش نویس یک نقشه،اختصاص دادن یا به کارگیری منابع برای دستیابی به یک هدف،و سرانجام تهیه کاری برای حصول آنچه که از پیش تعیین شده است.

—            طراحی اساساً یک فرایند عقلانی،منطقی و متوالی برای حل مسایل است وبراین اساس، می توان فرایند طراحی را فرایند حل مسأله دانست.(2005)

—            -  طراحی آموزشی در معنای ساده استفاده از یک فرایند نظامند برای فهم مشکلات عملکرد انسانی،یافتن راه حل ها و انجام آنهاست.(مک آردل 1991)

—            - طراحی آموزشی علم تعیین دقیق مشخصات فرایند ایجاد،ارزشیابی و تداوم موقعیت هائی است که یادگیری را هموار می سازد.(ریچی1986)

—            طراحی آموزشی کل فرایند تحلیل نیازها و هدف های یادگیری و ایجاد نظم درعرضه آموزش برای برآوردن نیازهاست(بریگز1975)

   تعریف آموزش:

  آنچه یادگیری را مورد حمایت قرار می دهد و تسهیل می کند.(2000 spector)Ò    هر آنچه برای کمک به فردی انجام می شود تا او یاد بگیرد.(1997 reigeluth)

    هرموقعیت آموزشی دارای سه جزء یا عنصر است:

   هدفها(نتایج): که همان مقاصد ارایه آموزش است.

   روشها:که راههای دستیابی به نتایج یا هدفها در شرایط داده شده است.

   شرایط:که محدود کننده اعمال و بکارگیری روشها بوده و از کنترل و تأثیر مسوول آموزش یا معلم خارج است.(فردانش،1378)

براین اساس طراحی آموزش فعالیتی است که در آن روشهای معین برای دستیابی به هدفهای خاص توسط شاگردان خاص در شرایط مشخص پیش بینی می شود.(فردانش،1378)

   به زعم moallem از منظر طراحی آموزشی،آموزش پنج جزء دارد که عبارتنداز:

1- هدف آموزش ارتقای یادگیری است.

2- خواسته هایی که بردوش دانش آموز است. هنگامی که دانش آموز در کلاس است چه انتظارهایی از او داریم.

    3-شکل آموزش:برای مثال،می توان آموزش را به صورت بحث گروهی،مواد نوشتاری،برنامه تلویزیونی،کامپیوتری و..ارایه داد.

—            4-ترتیب گروهبندی در کلاس درس:آموزش را می توان در همه ی کلاسها، زیرگروهها و برای دانش آموزان به صورت فردی ارایه داد.

—            5- زمان:جزء آخر مدت زمانی است که آموزش در طول آن رخ می دهد.

براین اساس« طراحی نظام آموزشی فرآیند نظام مند و کل گرایانه ی تجزیه تحلیل،طراحی،توسعه و ارزشیابی یک سیستم کامل آموزش است».(2006 .moallem)

   طراحی آموزشی عبارتست از:تهیه نقشه های مشخص در مورد چگونگی دستیابی به هدف های آموزشی .

    به عبارت دیگر هرگاه برای دستیابی به یک سلسله از دانش ها و مهارتها به عنوان هدف های آموزشی مجموعه ای از فعالیت ها و روش های آموزشی،قبل از تحقق آموزش تنظیم و پیش بینی گردد،طراحی آموزشی انجام شده است.

   طراحی آموزشی را می توان تجویز یا پیش بینی روش های مطلوب آموزشی برای نیل به تغییرات مورد نظر در دانشها،مهارتها وعواطف شاگردان دانست.

   بنا به گفته گانیه ، ویگر ، گلاس و کلر ( 2005،به نقل سیف، 1387 ) هر معلم یا آموزش گری که از دانش اصول طراحی آموزشی برخودار باشد از بینش وسیع تری برای کمک به یاد گیرندگان  بهره مند است . هدف از طراحی آموزشی کمک به یاد گیری فرد و فعال کردن یاد گیری او و پشتیبانی از آن است و این هدف ویژگی آموزش است در هر جایی که روی دهد ، چه بین یک معلم و یک دانش آموز ، در کلاسی از یک مدرسه ، در گروهی از بزرگسالان علاقه مند ، یا در یک محیط کار. برای پشتیبانی از یاد گیری آموزش باید برنامه ریزی شود نه بر حسب اتفاق رخ دهد . یادگیری که آموزش به آن یاری می رساند باید تمام افراد را به اهداف استفاده بهینه از استعدادهایشان ، لذت بردن از زندگی و سازش با محیط فیزیکی و اجتماعی نزدیک ترسازد. هدف آموزش برنامه ریزی شده کمک به فرد است تا بطور کامل و تا حد ممکن در جهت فردیت خود رشد کند ( گانیه و همکاران ؛ ترجمه علی آبادی ،1374)

—            فرضیات اساسی در مورد طراحی آموزشی

—            هدف طراحی آموزشی باید کمک به یادگیری فرد باشد.

—            طراحی آموزشی مراحلی دارد که هم فوری (خرد)است و هم دراز مدت(کلان).

—            طراحی آموزشی می تواند بررشد انسان تأثیر بسیاری داشته باشد.

—            طراحی آموزشی باید براساس یک رویکرد منظم اجرا گردد.(با تحلیل نیازها و اهداف شروع و با نظامی از ارزشیابی ختم می شود)

آموزش طراحی شده باید براساس دانش نحوه ی یادگیری انسان باشد