الگوی پردازش اطلاعات(آموزش کاوشگری)
آموزش کاوشگری برای کشاندن شاگردان به طور مستقیم درجریان تفکر علمی است و این امربا فشرده ساختن جریان علمی در زمان بسیار کوتاه صورت می پذیرد.
شلنکر(1976)بیان می کند آموزش کاوشگری منجربه افزایش درک علوم،بهره وری تفکر خلّاق و مهارتهایی برای دریافت و تحلیل اطّلاعات می شود.
آموزش کاوشگری توان طبیعی و اکتشافی دانش آموزان را بکار می گیرد
همه ما به طور شهودی کاوشگری می کنیم ولیکن ساکمن معتقد است مانمی توانیم بدون آگاهی از تفکر خود آن را تحلیل کنیم و توسعه دهیم.
دیدگاه ساکمن در ارتباط باکاوشگری:
شاگردان وقتی با مساله شگفت آوری مواجه می شوند دست به کاوشگری می زنند.
آنان می توانند نسبت به راهبردهای تفکر خود آگاه شوند و تحلیل آنها را یادبگیرند.
می توان راهبردهای جدید را به طورمستقیم آموخت.
کاوشکری مبتنی برتشریک مساعی ،تفکر را توسعه می دهد.
مراحل آموزش به شیوه کاوشگری
آموزش کاوشگری پنج مرحله دارد:
مرحله اول:ورود دانش آموز به موقعیت دارای مساله است. مرحله دوم:گرد آوری داده ها- تأیید درستی آنها.
مرحله سوم:گردآوری داده ها – آزمایشگری. مرحله چهارم:سازماندهی توضیح برای یک رویداد.
مرحله پنجم:تحلیل جریان کاوشگری.
مرحله اول:ورود دانش آموز به موقعیت دارای مساله است.
آغاز آموزش کاوشگری معرفی یک حادثه شگفت انگیزبه شاگردان است.
به عبارت دیگر باید رویداد ناهمخوان را معرفی کرد.
ساکمن معتقد است افراد در مواجهه با چنین موقعیتی به طور طبیعی برای حل مساله برانگیخته می شوند.
مساله یا رویداد ناهمخوان:
دوتیغه فلزی که از روی قرار گرفتن دو نوار فلری (آهن وبرنج)غیر هم جنس به یکدیگر جوش خورده بوجود آمده است.وقتی آن را حرارت می دهیم تیغه به شکل منحنی در می آید چرا؟
در این مرحله معلم باید شیوه کاوشگری را توضیح دهد.و بگوید شما می توانید سوالاتی راجع به مساله بپرسید ومن با بلی و خیر جواب می دهم.
گام دوم وسوم:گردآوری داده ها،تأیید درستی و آزمایشگری
دانش آموزان در این دومرحله پرسش های مطرح می سازند و معلم به آنها با «آری»یا«خیر» پاسخ می دهد.
دانش آموزان مجموعه ای از آزمایشات مختلف رادر باره ی موقعیت بوجود آمده دارای مشکل انجام می دهند.
گام چهارم:سازماندهی ،قاعده بندی توضیح برای رویداد.
شاگردان اطّلاعات کسب شده رادر خلال گردآوری داده ها سازمان می دهند وبرای توضیح ناهمخوانی موجود ،تلاش می کنند.
گام پنجم:تحلیل جریان کاوشگری:
دانش آموزان راهبردهای مشکل گشایی مورد استفاده در خلال کاوشگری تحلیل می کنند.
سناریو موضوع درس:گرما و مواد کتاب علوم پایه سوم ابتدایی روش تدریس: آموزش به شیوه کاوشگری
گام اول:ورود به مساله
معلم:خودکار خود را بیرون می آورد وشروع به نوشتن می کند اما خوکار نمی نویسد ان را روی صفحه کاغذ می کشد ولی باز خود کار رنگ نمی دهد. معلم کمی خود را عصبانی نشان می دهد.
شاگردان آقای معلم چه شده است؟
معلم خودکاری دیروز خریده ام رنگ نمی دهد ساعت قبل هم دو تا استکان توی هم گیر کرده بود.برای حل این مشکلات چه باید کرد؟
شما در گروه های خود فکر کنید در ضمن می توانید از من سوالهایی هم بپرسید و من فقط با «آری»یا«خیر» جواب می دهم.و این قانون کار فعلی ماست شما سعی کنید طوری بپرسید که من مجبور نشوم توضیح دهم در غیر این صورت پاسخ نمی دهم.
گام دوم:گردآوری داده ها-تأیید
گروهها پاسخ می دهند:
گروه1:می توانید خودکار را عوض کنید؟ معلم:خیر
گروه2:خودکار جوهر دارد؟ معلم:بلی
گروه3:میتوانیم خودکار راتکان دهیم؟ معلم : بلی
گروه2:آیا خودتان الآن احساس سرما میکنید؟ معلم:بلی
گام سوم:گردآوری داده ها
معلم:بچه ها در کنار میز حاضر شوید وداده های خود راآزمایش کنید این بار می توانید نتایج آزمایشات خود را توضیح دهید.
گروه1:خودکار را را تکان داده و نتیجه کار رامی نویسد.
گروه3:خودکار را کنار بخاری گرم می کند و نتایج رامی نویسد.
گام چهارم:سازمان دهی- قاعده بندی
معلم:بچه ها بعد از سازماندهی مطالب خودتان آنها را ارایه نمایید.
گروه1:خودکار معلم باید باز شود.
گروه2:می شود با گرم کردن خودکار مشکل را حل کرد.
گروه3:دیدی بامالش خودکار و گرم کردن آن مشکل حل شد.
گام پنجم:تحلیل جریان کاوشگری
معلم:بچه ها خسته نباشید حالا قاعده ای که بعد از انجام آزمایشات به دست آوردید بیان نمایید.
گروه1:گرما باعث می شود حجم مواد زیادتر شود.
گروه2:هرجسمی گرم شود جای بیشتری می گیرد یعنی حجم آن بیشتری می شود
گروه3:وقتی مایع درون خودکار گرم شود و جای بیشتری می خواهد وبه طرف نوک خودکار حرکت می کند.